Kısa cevapUltrasonik muayene (UT), yüksek frekanslı ses dalgasıyla malzemenin içindeki süreksizlikleri tespit eden tahribatsız muayene yöntemidir. Ankara'da kaynak dikişleri, miller, rotorlar, döküm ve dövme parçalar ile kalınlık ölçümü için sahada ve atölyede uyguluyoruz.
Prob, malzemenin içine ultrasonik dalga gönderir; dalga iç süreksizliğe veya arka duvara çarparak geri döner. Ekrandaki yankının konumu ve genliği, hatanın derinliği ve büyüklüğü hakkında değerlendirilebilir bilgi verir. Parça kesilmez, boyanmaz, zarar görmez.
UT özellikle iç hacim hatalarında tek pratik seçenektir: kaynak kökündeki füzyon eksikliği, dövme parçadaki iç çatlak veya milin ortasındaki süreksizlik dışarıdan görünmez — ekranda görünür.
Uygulama alanları
Ne zaman gerekir?
Kaynak dikişleri
Küt kaynaklarda iç hata kontrolü; EN ISO 17640 tekniği, EN ISO 11666 kabul sınırları veya şartnameniz.
Mil, rotor ve türbin milleri
Elektrik motoru ve jeneratör rotorları, türbin ve redüktör milleri — revizyonda yerinde muayene.
Vals ve merdaneler
Kağıt, çelik ve haddehane merdanelerinde işletme çatlağı takibi; sökümden önce karar verdirir.
Döküm ve dövme parçalar
ASTM A388 / EN 10228'e göre iç süreksizlik taraması; parti veya numune bazında.
Boru hattı kaynakları
Saha şartlarında devre dışı bırakmadan kaynak muayenesi — hendek içi dahil.
Kalınlık ve korozyon ölçümü
Tank, boru ve sac malzemede tek taraftan et kalınlığı ölçümü, incelme haritası.
Dürüst kapsam
Neyi gösterir, neyi göstermez?
Tespit eder
İç çatlak, cüruf kalıntısı, gözenek, füzyon/nüfuziyet eksikliği
Laminasyon ve iç ayrışmalar (sac/plaka)
Et kalınlığı — tek taraftan, boya sökmeye çoğu durumda gerek olmadan
Hata derinliği ve yaklaşık boyut değerlendirmesi
Sınırları
Yüzeye açık kılcal çatlaklarda MT/PT daha duyarlıdır — gerekirse kombine ederiz
Çok kaba taneli yapılar (bazı östenitik dökümler) sinyali zayıflatabilir
Sonuç kalitesi yüzey hazırlığına ve geometriye bağlıdır; gerekirse önce taşlama isteriz
Ekipman
Kullandığımız cihazlar
SONOTEC SONOSCREEN ultrasonik hata dedektörüNormal ve açılı problar (kaynak muayenesi için 45°/60°/70°)Kalibrasyon blokları (V1/V2) ve kuplaj malzemesi
Standartlar
Neye göre karar verilir?
EN ISO 16810 (genel prensipler)EN ISO 17640 (kaynakların UT muayenesi)EN ISO 11666 (kaynak kabul seviyeleri)ASTM A388 (dövme), EN 10228-3/-4 (dövme çelik)Müşteri şartnamesi / resim üzerindeki kriterler
Süreç
Talepten rapora dört adım
Bilgi paylaşınParça fotoğrafı, malzeme, kalınlık ve neyi aradığınız (çatlak? kalınlık? kaynak?) — WhatsApp yeterli.
Yöntem ve teklifProb ve teknik seçilir, süre ve fiyat netleşir. Uygun değilse dürüstçe söyleriz: her parça UT'ye uygun değildir.
MuayeneSahada veya OSTİM'de. Yüzey hazırlığı gerekiyorsa önceden bildiririz.
QR'lı raporBulgular, kullanılan prob/cihaz ve kabul kriteri ile raporlanır; QR üzerinden doğrulanabilir.
Sahadan
Gerçek işler, gerçek kareler
Vals/merdane mili — A-Scan ile iç kontrol
Elektrik motoru rotoru — revizyon sırasında
Türbin mili — yerinde muayene
Sonuç sadece söz değil: QR ile doğrulanabilir rapor.
Her muayene; kullanılan cihaz, standart, kabul kriteri ve EN ISO 9712 sertifikalı personel bilgisiyle raporlanır. Rapordaki QR kod, kaydın geçerliliğini kamuya açık sayfamızda gösterir — müşteriniz de doğrulayabilir.
Pratikte birkaç milimetreden birkaç yüz milimetreye kadar; malzeme ve prob seçimine bağlıdır. İnce sacta kalınlık ölçümü, kalın dövmede iç tarama farklı problarla yapılır — ikisi de kapsamımızdadır.
Boyalı yüzeyde UT yapılır mı?
İyi yapışmış ince boya üzerinden kalınlık ölçümü çoğu zaman mümkündür. Hata taraması ve kaynak muayenesinde ise güvenilir sonuç için genellikle temiz metal yüzey gerekir; gerekirse lokal temizlik isteriz.
Kaynakta UT mi RT mi (film) gerekir?
Şartnameniz hangisini istiyorsa o geçerlidir. Şartname esnekse: UT iç hacim hatalarında hızlı ve radyasyonsuz bir alternatiftir ve sahada aynı gün sonuç verir. RT hizmetimiz yoktur; RT şartı olan işlerde bunu baştan söyleriz.
Sonucu ne zaman alırım?
Değerlendirme muayene sırasında yapılır; kritik bulguları sahada sözlü bildiririz. QR kodlu yazılı rapor genellikle aynı gün veya ertesi iş günü teslim edilir.
Muayeneyi kim yapıyor?
EN ISO 9712 Level 2 sertifikalı personel. Raporda muayeneyi yapan kişinin adı ve sertifika bilgisi açıkça yazar — kim baktıysa o imzalar.
