Kısa cevapManyetik parçacık muayenesi (MT), ferromanyetik çelikte yüzey ve yüzeye yakın çatlakları manyetik akı kaçağıyla görünür kılan yöntemdir. Ankara'da hem floresan (UV ışık altında, yüksek hassasiyet) hem görünür kontrast MT uyguluyoruz — ASTM E1444 ve MIL-STD-1970 dahil şartname bazlı.
Parça yoke ile manyetize edilir. Yüzeyde veya hemen altında bir çatlak varsa manyetik akı orada 'kaçak' yapar; uygulanan demir parçacıklar bu bölgede toplanır ve çatlağı çizgi halinde gösterir. Floresan yöntemde parçacıklar UV-A ışık altında parlar — çıplak gözle görünmeyen kılcal çatlaklar dahi belirgin hale gelir.
Floresan MT, savunma ve havacılık şartnamelerinin (ASTM E1444, MIL-STD-1970) istediği hassasiyet seviyesidir ve ekipmanımız bu akışa göre kuruludur: kalibre yoke, UV-A lamba, sertifikalı floresan süspansiyon ve karanlık ortam ölçümü.
Uygulama alanları
Ne zaman gerekir?
Isıl işlem sonrası çatlak kontrolü
Sertleştirme çatlakları görünmeden sevkiyata gitmesin: parti bazlı hızlı MT taraması.
Kaldırma aparatları — imalat ve bakım
Mapa, kanca ve sapan gözlerinde imalat/tamir sonrası çatlak kontrolü (zorunlu periyodik kontrol değildir).
Kaynak dikişleri
Çelik konstrüksiyon, vinç kirişi ve makine şaselerinde yüzey çatlağı — EN ISO 17638'e göre.
Krank, mil ve dişliler
Dönen ekipmanda yorulma çatlağı takibi; revizyon sırasında yerinde floresan MT.
Dövme ve döküm çelik
Yüzey süreksizliklerinin (katmer, çatlak, soğuk birleşme) tespiti; ASTM E1444 akışı.
Savunma/havacılık parçaları
MIL-STD-1970 Sınıf A kabul kriteri dahil, şartname bazlı floresan MT ve raporlama.
Dürüst kapsam
Neyi gösterir, neyi göstermez?
Tespit eder
Yüzeye açık çatlaklar — kılcal seviye dahil (floresan yöntemde)
Yüzeye yakın (hemen altındaki) süreksizlikler
Taşlama ve ısıl işlem çatlakları, yorulma çatlağı başlangıçları
Kaynak dikişindeki yüzey hataları (çatlak, yetersiz birleşme izi)
Sınırları
Ferromanyetik olmayan malzemede çalışmaz: alüminyum, bakır, östenitik paslanmaz için PT kullanılır
Derin iç hatalar MT ile görünmez — iç hacim için UT gerekir
Kalın boya/kaplama üzerinden hassasiyet düşer; gerekirse lokal temizlik isteriz
Ekipman
Kullandığımız cihazlar
TIEDE JWM 220 AC el yoke'u (kalibre, kutup mesafesi 110–260 mm)LABINO MB 3.0 Zeus UV-A lambasıBeta 40 floresan manyetik süspansiyon (kerosen bazlı)Görünür yöntem için siyah mürekkep + beyaz kontrast boyaOrtam ışığı / UV şiddeti ölçümü (floresan muayenede ≤ 2,0 lüks)
Standartlar
Neye göre karar verilir?
ASTM E1444 (uygulama — havacılık/savunma referansı)MIL-STD-1970 (kabul, Sınıf A dahil)EN ISO 17638 (kaynakların MT muayenesi)EN ISO 23278 (kaynak kabul seviyeleri)EN ISO 9934-1 (genel prensipler)
Süreç
Talepten rapora dört adım
Parçayı tanıyalımFotoğraf + malzeme bilgisi gönderin. Malzeme ferromanyetik değilse baştan söyler, PT öneririz.
Yöntem seçimiŞartnameye göre floresan (UV) veya görünür kontrast; kabul kriteri netleştirilir.
QR'lı raporİndikasyonlar fotoğraflanır; cihaz seri numaraları, standart ve kabul kriteriyle raporlanır.
Sahadan
Gerçek işler, gerçek kareler
Kaldırma mapası — floresan MT, UV-A altında
Vinç kirişi kaynağı — görünür yöntem
Mil yüzeyi — floresan süspansiyon
Sonuç sadece söz değil: QR ile doğrulanabilir rapor.
Her muayene; kullanılan cihaz, standart, kabul kriteri ve EN ISO 9712 sertifikalı personel bilgisiyle raporlanır. Rapordaki QR kod, kaydın geçerliliğini kamuya açık sayfamızda gösterir — müşteriniz de doğrulayabilir.
Floresan MT ile görünür (renkli) MT arasındaki fark nedir?
Floresan yöntemde parçacıklar UV-A ışık altında parlar ve çok daha küçük çatlakları gösterir; havacılık/savunma şartnameleri genellikle bunu ister. Görünür yöntem (siyah mürekkep/beyaz kontrast) gündüz ışığında uygulanır ve saha kaynak kontrolünde pratiktir. İkisini de uyguluyoruz.
MT hangi malzemelerde uygulanır?
Yalnızca ferromanyetik malzemelerde: karbon çeliği, düşük alaşımlı çelik, dökme demir vb. Alüminyum, bakır ve östenitik paslanmaz çelikte çalışmaz — bu malzemeler için sıvı penetrant (PT) uygularız.
Muayene sonrası demanyetizasyon yapıyor musunuz?
Şartname veya sonraki imalat adımı gerektiriyorsa evet — talaşlı imalat ve kaynak öncesi kalıcı mıknatıslık sorun yaratabilir. Talebi başta netleştirmeniz yeterli.
Boya veya kaplama üzerinden MT olur mu?
İnce ve iyi yapışmış kaplama üzerinden görünür yöntemle sınırlı kontrol mümkün olabilir; floresan hassasiyet için temiz metal yüzey tercih edilir. Kritik işlerde lokal boya sökümü isteriz — bunu teklif aşamasında söyleriz.
ASTM E1444 ile EN ISO 17638 arasında ne fark var?
ASTM E1444 parça bazlı (özellikle havacılık/savunma) uygulamayı, EN ISO 17638 kaynak dikişlerinin muayenesini tanımlar. Hangisiyle çalışacağımızı şartnameniz belirler; ikisinde de deneyimliyiz ve raporda standardı açıkça yazarız.
